İST DanışmanlıkKısa Cevap: Personel temini; işverenin ihtiyacını bir özel istihdam bürosuna iletmesiyle başlar, ihtiyaç analizi, aday arama ve ön eleme, mülakat, işe alım ve uyum takibi aşamalarıyla tamamlanır. Hizmet bedeli yalnızca işverenden alınır; iş arayandan ücret alınamaz. Maliyet, seçilen modele (seçme-yerleştirme, geçici iş ilişkisi, bordrolama) ve pozisyona göre değişir. Sözleşmede aday teslim süresi, ücretin kapsamı, aday ayrılırsa ne olacağı ve İSG sorumlulukları mutlaka yazılı olmalıdır.
Personel temini firmasıyla ilk kez çalışacak bir işletme için en büyük belirsizlik sürecin nasıl işlediği ve neye ne kadar ödeneceğidir. Bu yazıda süreci adım adım, maliyet kalemlerini tek tek ve sözleşmede bulunması gereken maddeleri kontrol listesi halinde anlatıyoruz.
Personel Temini Adım Adım Nasıl İşler?
| Adım | Ne olur? | İşverenden beklenen |
|---|---|---|
| 1. Talep | İhtiyaç forma ya da telefonla iletilir | Pozisyon, kişi sayısı, lokasyon, başlangıç tarihi |
| 2. İhtiyaç analizi | Görev tanımı, nitelikler, vardiya düzeni ve ücret aralığı netleşir | Görev tanımı ve bütçe bilgisi |
| 3. Aday arama ve ön eleme | Aday havuzu taranır; deneyim, vardiya ve ulaşım uygunluğu kontrol edilir | Olmazsa olmaz kriterlerin net olması |
| 4. Aday sunumu ve mülakat | Ön elemeden geçen adaylar iletilir, görüşmeler organize edilir | Mülakatlara zamanında geri dönüş |
| 5. İşe alım | Sözleşme, SGK girişi ve resmi işlemler tamamlanır | İşe başlama tarihi ve evrak |
| 6. Uyum ve takip | İlk haftalarda uyum süreci izlenir | Geri bildirim |
Süreci en çok uzatan şey, ihtiyaç analizinin yüzeysel kalmasıdır. “Bir garson lazım” talebi ile “hafta sonu çalışabilen, akşam vardiyasına uygun, Beşiktaş’a 30 dakika mesafede, İngilizce bilen garson” talebi arasında aday kalitesi açısından çok büyük fark vardır.
Hangi Personel Temini Modelleri Var?
| Model | Personel kimin kadrosunda? | Ne zaman tercih edilir? |
|---|---|---|
| Seçme ve yerleştirme | İşverenin | Kalıcı kadro ihtiyacında |
| Geçici iş ilişkisi | Özel istihdam bürosunun | Kanunda sayılan dönemsel ve kapasite artışı hallerinde, sınırlı süre için |
| Bordrolama (dış kaynak) | Hizmet sağlayıcının | Özlük ve bordro yükünü dışarı vermek istendiğinde |
Geçici iş ilişkisi, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 7. maddesiyle sıkı sınırlara bağlanmıştır ve yalnızca bu konuda ayrıca yetkilendirilmiş özel istihdam büroları aracılığıyla kurulabilir. Modellerin farkını Özel İstihdam Bürosu Nedir? yazımızda ayrıntılı anlattık.
Personel Temininde Maliyet Kalemleri
| Kalem | Kim öder? | Nasıl belirlenir? |
|---|---|---|
| Hizmet bedeli | İşveren | Seçme-yerleştirmede genellikle işe alınan personelin brüt maaşı esas alınarak tek seferlik belirlenir |
| Personelin ücreti ve SGK primi | İşveren (kadro kimdeyse) | Pozisyon ve iş sözleşmesine göre |
| İSG eğitimi ve işe giriş sağlık raporu | Kadro kimdeyse | Pozisyonun tehlike sınıfına göre |
| Yabancı personelde çalışma izni | İşveren | Harç, kart bedeli ve mesleğe göre maaş şartı |
| İş arayan | — | Hiçbir ad altında ücret alınamaz |
Yabancı personel çalıştırmayı düşünüyorsanız harç ve maaş şartlarını Yabancı Çalışma İzni Maliyeti 2026 yazımızda bulabilirsiniz.
Sözleşmede Mutlaka Olması Gereken Maddeler
- Hizmetin kapsamı: Hangi pozisyonlar, kaç kişi, hangi model
- Aday teslim süresi: Talepten aday listesine kadar geçecek süre
- Ücret ve ödeme koşulları: Bedelin neye göre hesaplandığı, ne zaman ödeneceği
- Aday ayrılırsa ne olacağı: Belirli bir süre içinde ayrılan aday için yerine aday sağlanıp sağlanmayacağı
- İSG ve sağlık raporu sorumluluğu: Kimin üstlendiği
- Gizlilik ve KVKK: Aday verilerinin nasıl işleneceği
- Yetki belgesi: Büronun İŞKUR izin belgesi bilgisi
İşverenlerin En Sık Yaptığı Hatalar
- Yetkisiz aracı ile çalışmak: İzinsiz aracılık yasaktır; sonuçları işletmeye de yansır.
- Görev tanımını belirsiz bırakmak: Yanlış adaylar gelir, süreç uzar.
- Mülakat geri dönüşlerini geciktirmek: İyi adaylar başka işe yerleşir.
- Yabancı personelde izni sonraya bırakmak: İzin alınmadan bir gün bile çalıştırmak idari para cezası doğurur.
Personel ihtiyacınız mı var?
Pozisyonu, kişi sayısını ve başlangıç tarihini iletin; ihtiyacınızı birlikte netleştirelim.
Sektörünüze özel sayfalar: Otel, Restoran ve Temizlik Personeli Temini · Üretim ve Fabrika Personeli Temini
Sıkça Sorulan Sorular
Personel temini nasıl yapılır?
İşveren ihtiyacını bir özel istihdam bürosuna iletir; büro ihtiyaç analizi yapar, adayları bulur ve ön elemeden geçirir, mülakatları organize eder. İşe alım ve resmi işlemler tamamlandıktan sonra uyum süreci izlenir.
Personel temini ücreti nasıl hesaplanır?
Seçme ve yerleştirmede hizmet bedeli genellikle işe alınan personelin brüt maaşı esas alınarak tek seferlik belirlenir. Geçici iş ilişkisi ve bordrolamada personel maliyetine aylık hizmet bedeli eklenir.
Personel temini firması adaydan ücret alabilir mi?
Hayır. Yönetmelikte sayılan istisnai meslekler ve üst düzey yöneticiler dışında iş arayandan hiçbir ad altında ücret alınamaz; hizmet bedeli işverenden alınır.
Personel temini sözleşmesinde neler olmalı?
Hizmetin kapsamı, aday teslim süresi, ücretin nasıl hesaplandığı, aday ayrılırsa ne olacağı, İSG sorumluluğu, KVKK maddeleri ve büronun İŞKUR izin belgesi bilgisi sözleşmede yer almalıdır.
Hangi personel temini modelini seçmeliyim?
Kalıcı kadro ihtiyacında seçme ve yerleştirme; kanunda sayılan dönemsel veya kapasite artışı hallerinde geçici iş ilişkisi; özlük ve bordro yükünü dışarı vermek istediğinizde bordrolama tercih edilir.
Yabancı personel de temin edilebilir mi?
Evet, çalışma izni alınması şartıyla. Kural olarak her yabancı için işyerinde en az beş Türk vatandaşı çalışan aranır ve yabancıya mesleğine göre belirlenen asgari ücretin altında maaş ödenemez.
