Son dönemde işverenler arasında “5 Türk işçi çalıştırma şartı kaldırıldı” şeklinde yaygın bir yanlış algı var. Bu yazıda kuralın gerçekte ne olduğunu, hangi durumlarda esnetildiğini ve işverenler için ne anlama geldiğini güncel mevzuatla açıklıyoruz.

Yabancı Personel Kotası (5 Türk Şartı) Nedir?

Yabancı işçi çalıştırmak isteyen firmaların çalışma izni başvurularında aranan en önemli kriterlerden biri, işyerinde her bir yabancıya karşılık kaç Türk vatandaşının çalıştırıldığıdır. Bu kritere halk arasında “yabancı işçi kotası” veya “5 Türk şartı” denir.

Kural şu şekilde işler: İşyerinde çalışan her 1 yabancı için 5 Türk vatandaşının aynı işyerinde SGK’lı olması gerekir. Örneğin 2 yabancı çalıştırmak isteyen bir işyerinde en az 10 Türk vatandaşı istihdam edilmelidir.

“5 Türk Şartı Kalktı” Algısı Neden Oluştu?

Şartın tamamen kaldırıldığı yönündeki algı doğru değildir. Gerçekte olan şey, kuralın belirli istisnalarla hafifletilmesidir. Kural prensip olarak devam etmekte; yalnızca aşağıdaki özel koşullarda esnetilmektedir.

İstisnalar: 5 Türk Şartının Aranmadığı Durumlar

1. Ciro (Net Satış) İstisnası

Son yıl net satış tutarı 50 milyon TL ve üzeri olan işyerlerinde, ilk 5 yabancı işçi için 5 Türk vatandaşı şartı aranmaz. Ancak 6. yabancıdan itibaren kural yeniden uygulanır.

2. Uzun Süreli İkamet Eden Yabancılar

Türkiye’de son 5 yıl içinde en az 3 yıl yasal olarak ikamet eden yabancılar için yapılan başvurularda, en fazla 3 yabancı ile sınırlı olmak üzere istihdam (5 Türk) ve mali yeterlilik kriterleri uygulanmaz.

3. Sektörel İstisnalar

Turizm, ev hizmetleri (bakım) ve bazı özel sektörlerde kota kriteri farklı uygulanır veya hafifletilir. Örneğin ev hizmetlerinde bakıcı istihdamında 5 Türk şartı aranmaz.

4. Özel Statüler

Turkuaz Kart sahipleri, bazı yatırımcı ve kilit personel statüleri ile belirli bakanlık teşvikleri kapsamındaki başvurularda kota kriteri uygulanmayabilir.

Özet Karşılaştırma Tablosu

İşverenler İçin Ne Anlama Geliyor?

“5 Türk şartı kalktı” varsayımıyla eksik başvuru yapmak, en sık karşılaşılan red nedenlerinden biridir. Doğru yaklaşım, işyerinizin cirosunu, mevcut SGK’lı personel sayısını ve yabancının statüsünü önceden değerlendirip başvuruyu buna göre kurgulamaktır. İST Danışmanlık olarak işyerinizin durumuna göre kota muafiyetlerinden yararlanıp yararlanamayacağınızı analiz ediyor ve başvuruyu buna göre hazırlıyoruz.

Sık Sorulan Sorular

5 Türk çalıştırma şartı kalktı mı?

Hayır, tamamen kalkmadı. Kural prensip olarak geçerlidir; yalnızca ciro, ikamet süresi ve sektör bazında istisnalar tanınmıştır.

Her yabancı için kaç Türk çalıştırmak gerekir?

Standart uygulamada her 1 yabancı için 5 Türk vatandaşının aynı işyerinde SGK’lı olarak çalışması gerekir.

Ciro istisnası nedir?

Son yıl net satışı 50 milyon TL ve üzeri olan işyerlerinde ilk 5 yabancı için 5 Türk şartı aranmaz; 6. yabancıdan itibaren kural yeniden uygulanır.

İlk yabancı işçi için de 5 Türk şartı geçerli mi?

Evet, standart işyerlerinde ilk yabancı çalışan için de 5 Türk şartı aranır. İstisnalar yalnızca belirli ciro, ikamet ve sektör koşullarında geçerlidir.

Ev hizmetlerinde bakıcı için 5 Türk şartı aranır mı?

Hayır, ev hizmetlerinde yabancı bakıcı istihdamında 5 Türk çalıştırma şartı aranmaz.

5 Türk Çalıştırma Şartı Kalktı mı? Yabancı Personel Kotası (2026) yazısı ilk önce İST Danışmanlık üzerinde ortaya çıktı.

Yabancı personel istihdam etmek isteyen işverenlerin en sık sorduğu soru, sürecin toplam maliyetidir. Maliyet dört kalemden oluşur: (1) devlete ödenen harç ve kart bedeli, (2) yabancıya ödenmesi zorunlu asgari maaş, (3) SGK primi, (4) danışmanlık ve yan giderler. Aşağıda her kalemi 2026 rakamlarıyla açıklıyoruz.

1. Çalışma İzni Harcı ve Kart Bedeli (2026)

Harç tutarları her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir. Süreli izinde harç, iznin kaç yıllık verildiğine göre belirlenir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın açıkladığı 2026 tutarları:

Harç ve kart bedeli, başvurunun onaylandığı bildirimden itibaren 30 gün içinde yatırılmalıdır; süresinde ödenmeyen başvuru reddedilir. Ödeme, Dijital Vergi Dairesi üzerinden kredi kartıyla ya da anlaşmalı bankalardan yapılabilir.

2. Mesleğe Göre Asgari Maaş Şartı (2026)

Bakanlık, çalışma izni başvurusunda yabancıya ödenecek ücretin mesleğe göre belirlenen alt sınırın altında olmamasını arar. 1 Ekim 2024’ten bu yana uygulanan ücret kriteri ve 2026 brüt asgari ücreti (33.030 TL) üzerinden karşılıkları:

Pozisyonun hangi gruba girdiği, başvuruda bildirilen meslek koduna ve işin niteliğine göre Bakanlıkça değerlendirilir. Örneğin kat görevlisi, tezgâhtar, üretim işçisi ya da ev hizmetlerinde çalışan bakıcı için genellikle asgari ücret alt sınırı uygulanırken; teknik uzmanlık ya da ustalık gerektiren pozisyonlarda 2 kat, mühendislerde 4 kat aranır. 1 Ekim 2024’ten önce başlamış izinlerde, uzatma başvurusuna kadar eski kriterler uygulanabilir.

Önemli: Beyan edilen ücret, fiilen ödenen ücret ve SGK’ya bildirilen kazanç birbiriyle uyumlu olmalıdır. Düşük gösterilen ücret, özellikle uzatma başvurularında ret sebebidir.

3. SGK Primi

Çalışma izni alan yabancı, Türk çalışanlarla aynı şekilde sigortalı olarak bildirilir. İşveren, beyan edilen brüt ücret üzerinden işçi ve işveren paylarını her ay öder. Yurt içinden yapılan başvurularda SGK girişi izin başlangıcından itibaren 1 ay içinde yapılmalıdır. Prim maliyeti doğrudan maaşa bağlı olduğundan, yüksek katsayılı mesleklerde toplam işçilik maliyeti belirgin şekilde artar.

4. Danışmanlık Ücreti ve Yan Giderler

Danışmanlık ücreti tek bir tarifeye bağlı değildir; şu etkenlere göre değişir:

• Başvuru türü: ilk başvuru, uzatma, işveren değişikliği ya da süresiz izin
• Başvuru yeri: yabancının Türkiye’den mi, yurt dışından (konsolosluk) mı başvurduğu
• Ek işlemler: kota (5 Türk) muafiyeti, ikamet izni, belge tercümesi ve noter onayı
• Ret ve itiraz: olumsuz sonuçlanan başvurularda itiraz dosyasının hazırlanması

Yan giderler arasında tercüme, noter, fotoğraf ve sağlık sigortası gibi kalemler bulunur. İST Danışmanlık, başvurunun tüm aşamalarını işveren adına yürütür; ihtiyacınıza göre kalem kalem teklif sunar.

5. İlk Başvuru ile Uzatma Arasındaki Maliyet Farkı

Uzatma başvurusu, iznin bitiminden önceki 60 gün içinde ve her durumda süre dolmadan yapılmalıdır.

6. Örnek: Asgari Ücretle Çalışan Bir Yabancı İçin 1 Yıllık Maliyet

Görüldüğü gibi devlete ödenen harç, toplam maliyetin küçük bir kısmıdır. Asıl belirleyici kalem, pozisyona göre değişen maaş şartı ve buna bağlı SGK primidir.

İlgili yazılar: 5 Türk Çalıştırma Şartı Kalktı mı? · Yabancı Bakıcı Çalışma İzni 2026 · Çalışma İzni Danışmanlığı

Sık Sorulan Sorular

2026’da çalışma izni harcı ne kadar?

1 yıla kadar süreli çalışma izni harcı 12.574,90 TL, kart bedeli 964 TL olup devlete ödenen toplam 13.538,90 TL’dir. 2 yıllık izinde harç 25.149,80 TL, 3 yıllık izinde 37.724,70 TL’dir.

Çalışma izni harcını kim öder?

Harç ve kart bedeli, başvurunun onaylandığı bildirimden itibaren 30 gün içinde ödenir. Ödeme genellikle işveren tarafından yapılır; süresinde ödenmezse başvuru reddedilir.

Yabancı çalışana en az ne kadar maaş ödenmelidir?

Mesleğe göre değişir: üst düzey yönetici ve pilotlarda asgari ücretin 5 katı, mühendis ve mimarlarda 4 katı, diğer yöneticilerde 3 katı, uzmanlık ve ustalık gerektiren işlerde 2 katı, ev hizmetleri ve diğer mesleklerde asgari ücret (2026 brüt 33.030 TL).

Süresiz çalışma izni harcı ne kadar?

2026 yılında süresiz çalışma izni harcı 125.802,20 TL’dir; 964 TL kart bedeliyle birlikte toplam 126.766,20 TL ödenir.

Çalışma izni uzatması ne kadar tutar?

Uzatmada harç, verilen izin süresine göre belirlenir: 2 yıllık uzatmada 25.149,80 TL, 3 yıllık uzatmada 37.724,70 TL; her durumda 964 TL kart bedeli eklenir.

Çalışma izni danışmanlık ücreti ne kadar?

Sabit bir tarife yoktur. Ücret; başvurunun ilk başvuru mu uzatma mı olduğuna, yurt içinden mi yurt dışından mı yapıldığına ve kota muafiyeti, ikamet izni gibi ek işlemlere göre belirlenir.

Tutarlar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın 2026 yılı harç ve değerli kâğıt bedelleri ile 2026 brüt asgari ücretine göre hazırlanmıştır. Son güncelleme: Ekim 2026.

Yabancı Çalışma İzni Maliyeti 2026: Harç, Maaş Şartı ve Toplam Ücret yazısı ilk önce İST Danışmanlık üzerinde ortaya çıktı.

İkamet İzni Türleri

• Kısa dönem ikamet
• Aile ikameti
• Öğrenci ikameti
• Uzun dönem ikamet
• İnsani ikamet

Başvuruda En Çok Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar

1. Pasaport Süresi

Pasaportun yeterli süreye sahip olması gerekir.

2. Adres Kaydı

İstanbul’da adres kontrolü çok sıkı yapılmaktadır.

3. Sağlık Sigortası

Geçerli ve kapsamlı olmalıdır.

4. Uygun Randevu

Randevu günü eksik evrakla gidilmesi → ret sebebidir.

5. Belgelerin Güncelliği

Kira sözleşmesi, banka dekontu, evraklar güncel olmalıdır.

İstanbul’da İkamet İzni Süreci

İstanbul Göç İdaresi’nin yoğunluğu nedeniyle:

• Randevu süreleri daha uzun olabilir
• Ek belge talebi daha sık görülür
• Adres denetimleri daha detaylı yapılır

Bu nedenle İstanbul’da profesyonel danışmanlık büyük avantaj sağlar.

İkamet İzni Başvuru Red Nedenleri

• Belge eksikliği
• Adres uyumsuzluğu
• Yetersiz pasaport süresi
• Yanlış ikamet türü seçimi
• Sahte evrak şüphesi

İkamet izni başvurusu teknik bir süreçtir ve titiz hazırlanması gerekir.
İST Danışmanlık, İstanbul özelinde tüm ikamet izni işlemlerini profesyonelce yönetir.

İkamet İzni Başvurusunda Dikkat Edilmesi Gerekenler yazısı ilk önce İST Danışmanlık üzerinde ortaya çıktı.

Turkuaz Kartın Avantajları

• Süresiz çalışma hakkı
• Süresiz ikamet hakkı
• İş değişikliği yapma özgürlüğü
• Türk vatandaşlığına geçişte kolaylaştırıcı etkiler
• Aile bireylerine ikamet izni hakkı

Turkuaz Kart Kimlere Verilir?

• Yüksek nitelikli iş gücüne
• Bilim ve teknoloji uzmanlarına
• Yatırımcılara
• Uluslararası alanda tanınan kişilere
• Akademisyenlere

Başvurular yabancının eğitim düzeyi, mesleki başarıları, yatırım gücü ve uzmanlık alanına göre değerlendirilir.

Turkuaz Kart Başvurusu Nasıl Yapılır?

1. Elektronik Başvuru

Sistem üzerinden gerekli bilgiler yüklenir.

2. Belgelerin Hazırlanması

• Pasaport
• Diploma
• Referanslar
• Mesleki belgeler
• Yatırım/finans bilgileri

3. Değerlendirme

Bakanlık, yabancıyı niteliklerine göre puanlama sistemiyle değerlendirir.

İstanbul’da Turkuaz Kart Başvurusu

İstanbul’da nitelikli yabancı çalışan ve yatırımcı yoğunluğu fazla olduğu için Turkuaz Kart başvuruları da büyük oranda bu şehirden yapılır.

Sektörlere göre kabul edilme ihtimali yüksektir:

• Finans
• Teknoloji
• Bilişim
• Sağlık
• Akademik kurumlar
• Yatırım şirketleri

Turkuaz Kart, uzun dönem plan yapan yabancılar için en avantajlı izin türüdür. İST Danışmanlık başvuruyu baştan sona hazırlayarak başarı oranını artırır.

Turkuaz Kart Nedir? yazısı ilk önce İST Danışmanlık üzerinde ortaya çıktı.

Bu rehberde İstanbul özelinde çalışma izni başvuru sürecini adım adım ele alıyoruz.

İstanbul’da Çalışma İzni Başvurusu Nasıl Yapılır?

1. Ön Hazırlık

• İşverenin uygunluk kontrolü
• Yabancının pasaport ve ikamet durumu
• Pozisyon analizi

2. Gerekli Belgelerin Toplanması

İstanbul’da özellikle adres kanıtı ve şirket evraklarının güncel olması büyük önem taşır.

3. Bakanlık Sistemine Başvuru

İşveren tarafından online başvuru yapılır.

4. Değerlendirme Süreci

Yoğunluk nedeniyle İstanbul başvuruları genelde 30–45 gün içinde sonuçlanır.

İstanbul’da En Sık Yapılan Başvuru Hataları

• Adres kayıt uyuşmazlıkları
• Eksik evrak yükleme
• Pozisyon–mevzuat uyumsuzluğu
• Türk çalışan sayısının eksik olması

İstanbul’da Çalışma İzni Almanın Avantajları

• Uluslararası iş gücü erişimi
• Geniş sektör çeşitliliği
• Nitelikli yabancı çalışan bulunabilirliği
• Turizm ve hizmet sektöründe hızlı adaptasyon

Sektörlere Göre İstanbul’da Çalışma İzni

• Turizm & Otelcilik
• İnşaat
• Ev Hizmetleri
• Sağlık
• Bilişim
• Yeme–İçme

Her sektörün başvuru kriteri farklıdır.

İstanbul’da çalışma izni süreci teknik, belgeli ve detaylıdır.
İST Danışmanlık, İstanbul’a özel süreçlerde uzmanlık sağlayarak işverenlere doğru yönlendirme sunar.

İstanbul’da Çalışma İzni Başvuru Rehberi yazısı ilk önce İST Danışmanlık üzerinde ortaya çıktı.

Bu yazıda Türkiye’de çalışma izni almanın aşamalarını, gerekli belgeleri ve başvuru yöntemlerini adım adım açıklıyoruz.

Türkiye’de Yabancı Çalışma İzni Türleri

Türkiye’de iki temel çalışma izni başvuru yöntemi vardır:

1. Türkiye İçinden Başvuru

Yabancı kişinin geçerli ikamet izni varsa yapılabilir. Genellikle daha hızlı sonuçlanır.

2. Yurtdışından Başvuru

Yabancının kendi ülkesindeki Türk Konsolosluğu üzerinden alınan referans numarası ile başvuru yapılır.

Çalışma İzni Başvuru Adımları

1. Uygunluk Değerlendirmesi

• Pasaport süresi
• İkamet durumu
• Pozisyon uygunluğu
• İşveren şartları

2. Belgelerin Hazırlanması

Hem işveren hem yabancı için gerekli tüm belgeler düzenlenir.

3. Online İşveren Başvurusu

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı sisteminden yapılır.

4. Değerlendirme Süreci

Genellikle 30–45 gün sürer.

5. Çalışma İzni Kartı

Onaylandıktan sonra yabancının adresine gönderilir.

İstanbul’da başvurular yoğun olduğundan;

• Evrak hatası daha hızlı tespit edilir
• Pozisyon uygunluğu daha detaylı incelenir
• Adres kayıt eşleşmesi önem kazanır

Bu nedenle İstanbul’da profesyonel danışmanlık almak başvuru sürecini ciddi şekilde hızlandırır.

Kimler Çalışma İzni Alabilir?

• Şirket çalışanları
• Ev hizmetlerinde çalışan yabancılar
• Türkiye’de şirket kuran yabancılar
• Turkuaz Kart başvuru sahipleri

Türkiye’de çalışma izni almak profesyonel bir süreç yönetimi gerektirir.
İST Danışmanlık olarak tüm başvuru aşamalarını sorunsuz şekilde yürütüyoruz.

Türkiye’de Yabancı Çalışma İzni Nasıl Alınır? yazısı ilk önce İST Danışmanlık üzerinde ortaya çıktı.